Romanya’ya yerleşen Türk vatandaşlarının en çok merak ettiği konulardan biri, Türkiye’den alınan sürücü belgesinin Romanya’da geçerli olup olmadığıdır. Türk ehliyeti belirli koşullar altında Romanya’da kullanılabilir ve gerekli şartları taşıyan kişiler ehliyetlerini sınava girmeden Romanya ehliyetine çevirebilir. Ancak ehliyetin geçerli olması ile değiştirme işleminin yapılabilmesi farklı hukuki şartlara bağlıdır.
Romanya’da araç satın almak isteyen yabancıların ise ikamet adresi, aracın nereden satın alındığı ve tescilin bireysel ya da şirket adına yapılacağı gibi hususları değerlendirmesi gerekir. Özellikle Türkiye’den getirilen araçlar, Romanya veya başka bir Avrupa Birliği ülkesinden satın alınan araçlara göre farklı gümrük ve tescil işlemlerine tabi olabilir.
Türk Ehliyeti Romanya’da Geçerli mi?
Türkiye, 1968 tarihli Viyana Karayolu Trafiği Sözleşmesi’ne taraf ülkelerden biridir. Romanya mevzuatı da bu sözleşmeye taraf ülkelerin yetkili makamlarınca düzenlenmiş geçerli ulusal sürücü belgelerini tanımaktadır. Bu nedenle geçerlilik süresi devam eden Türk ehliyetiyle, ehliyet sınıfına uygun bir araç Romanya’da kullanılabilir. Viyana Sözleşmesi kapsamındaki Türk ehliyetleri için ayrıca uluslararası sürücü belgesi bulundurma zorunluluğu bulunmamaktadır.
İnternette Türk ehliyetinin Romanya’da yalnızca 90 gün veya 6 ay geçerli olduğu yönünde farklı bilgilerle karşılaşılabilir. Bununla birlikte Romanya Karayolları Trafik Kanunu’nun ilgili hükmünde, Viyana Sözleşmesi’ne taraf ülkelerce verilen geçerli ehliyetler için doğrudan böyle genel bir süre belirtilmemektedir. Yine de uzun süreli oturum alan kişilerin idari işlemleri kolaylaştırmak, araç kiralarken sorun yaşamamak ve ehliyetin Türkiye’de sona ermesi durumunda ortaya çıkabilecek güçlükleri önlemek için Romanya ehliyetine geçmesi faydalı olabilir.
| Durum | Türk ehliyetinin kullanımı |
|---|---|
| Kısa süreli ziyaret | Geçerli Türk ehliyeti kullanılabilir |
| Romanya’da yasal ikamet | Kullanılabilir; şartlar sağlanıyorsa değişim başvurusu yapılabilir |
| Ehliyetin süresi dolmuşsa | Araç kullanmak ve değişim yapmak sorun oluşturabilir |
| Ehliyet askıya alınmış veya iptal edilmişse | Romanya’da geçerli kabul edilmez |
| Uluslararası ehliyet | Türk ehliyeti bakımından genel olarak ayrıca gerekli değildir |
Türk Ehliyeti Romanya Ehliyetine Çevrilebilir mi?
Türk ehliyeti, gerekli ikamet ve belge şartlarının sağlanması halinde herhangi bir sürüş sınavına veya teorik teste girilmeden Romanya ehliyetine çevrilebilir. Romanya İçişleri Bakanlığının 163/2011 sayılı düzenlemesindeki sınavsız değişim yapılabilen ülkeler listesinde Türkiye açıkça yer almaktadır. Değişim sonucunda Türk ehliyetindeki geçerli kategorilere karşılık gelen Romanya ehliyet kategorileri tanımlanır.
Başvurabilmek için kişinin Romanya’da yasal ikametinin bulunması ve ikametini geçerli bir belgeyle kanıtlaması gerekir. Mevzuatta normal ikamet değerlendirilirken kişinin bir takvim yılı içinde genellikle en az 185 gün Romanya’da yaşaması veya ülkeyle kişisel ve mesleki bağlarının bulunması dikkate alınır. Başvuru, kişinin Romanya’daki ikamet adresinin bağlı olduğu SPCRPCÎV yani sürücü belgeleri ve araç tescil hizmetleri birimine yapılır.
Ehliyet Değişimi İçin Gerekli Belgeler ve Başvuru Süreci
Ehliyet değişimi için başvurunun şahsen yapılması gerekir. Romanya makamları, Türk ehliyetinin gerçekliğini ve geçerliliğini Türkiye’deki yetkili kurumlar üzerinden kontrol edebilir. Bu doğrulama tamamlanmadan Romanya ehliyeti düzenlenmez. Türk ehliyetinin kayıp, çalıntı, geçerlilik süresi dolmuş, askıya alınmış veya iptal edilmiş olması başvurunun sonuçlandırılmasını engelleyebilir.
Başvuru sırasında Türk ehliyetinin aslı teslim edilir ve işlem tamamlandığında eski ehliyet Türkiye’deki yetkili makama gönderilir. Böylece kişinin aynı anda hem Türk hem de Romanya ehliyetini kullanması mümkün olmaz. Romanya İçişleri Bakanlığının hizmet sayfasında ehliyet düzenleme bedeli 89 RON olarak gösterilmektedir; ancak ücretler değişebileceğinden ödeme öncesinde resmî ehliyet değişim sayfası kontrol edilmelidir.
Başvuru dosyasında genel olarak şu belgeler yer alır:
- Geçerli Türk sürücü belgesinin aslı
- Ehliyetin yetkili tercüman tarafından hazırlanmış Rumence tercümesi
- Pasaport veya geçerli kimlik belgesi
- Romanya’daki yasal ikameti gösteren oturum belgesi
- Doldurulmuş ehliyet değişim başvuru formu
- Ehliyet ücretinin ödendiğini gösteren belge
- Adli sicil bilgilerinin kontrol edilmesine ilişkin onay
- Yeni idari geçerlilik süresi talep ediliyorsa yetkili sağlık kuruluşundan sürücü sağlık raporu
Türk Vatandaşları Romanya’da Araç Satın Alabilir mi?
Türk vatandaşlarının Romanya’da araç satın almasına yönelik genel bir vatandaşlık yasağı bulunmamaktadır. Romanya’da yasal ikameti bulunan yabancılar kendi adlarına araç satın alabilir ve gerekli şartları sağlayarak tescil ettirebilir. Tescil işlemi, kişinin ikamet adresinin bağlı bulunduğu ildeki SPCRPCÎV birimi üzerinden gerçekleştirilir. Yalnızca turist olarak ülkede bulunan ve Romanya’da ikamet adresi olmayan kişilerin kendi adlarına Romanya plakalı araç tescil ettirmesi ise uygulamada mümkün olmayabilir.
Araç bir şirket adına da satın alınabilir. Bu durumda tescil işlemlerinde şirketin Romanya’daki kayıtlı merkezi esas alınır ve şirket belgeleriyle yetkili temsilcinin bilgileri sunulur. Romanya’da ticari faaliyet yürütmeyi ve araç alımını şirket üzerinden gerçekleştirmeyi düşünenler, öncelikle Romanya’da şirket kurmak için gerekli koşulları değerlendirebilir. Şirket adına araç almak, aracın otomatik olarak gider veya KDV avantajı sağlayacağı anlamına gelmediğinden muhasebe koşulları ayrıca incelenmelidir.
Romanya’da Araç Satın Alma ve Tescil İşlemleri
Romanya’da kayıtlı ikinci el bir araç alınırken satış sözleşmesi veya fatura düzenlenmeli; aracın kimlik kartı, tescil belgesi ve teknik muayene durumu kontrol edilmelidir. Satın alma belgesinin yeni sahibin ikamet ettiği yerdeki yerel vergi dairesinin kayıtlarına işlenmesi gerekir. Ardından mülkiyet değişikliğinin araç siciline geçirilmesi için başvuru yapılır. Yeni araç sahibi, tescilin kendi adına geçirilmesini satın alma tarihinden itibaren 90 gün içerisinde istemelidir.
Başka bir ülkeden getirilen araçlarda süreç aracın geldiği ülkeye göre değişebilir. Romanya’da daha önce tescil edilmemiş araçlar için Romanya Otomotiv Sicili olan RAR üzerinden uygunluk, kimlik ve gerektiğinde orijinallik işlemlerinin tamamlanması gerekir. Sonrasında yerel vergi kaydı, zorunlu trafik sigortası ve SPCRPCÎV tescil başvurusu yapılır. Resmî araç tescil hizmeti hem Romanya vatandaşlarına hem de yabancılara açıktır ve başvuru ikamet adresinin veya şirket merkezinin bulunduğu yerde gerçekleştirilir.
Genel tescil sırası şu şekildedir:
- Satış sözleşmesinin veya faturanın düzenlenmesi
- Aracın mevcut belgelerinin ve şasi numarasının kontrol edilmesi
- Gerekliyse RAR işlemlerinin tamamlanması
- Aracın yerel vergi dairesine bildirilmesi
- Yeni araç sahibi adına RCA sigortası yaptırılması
- SPCRPCÎV üzerinden tescil veya mülkiyet devri başvurusu yapılması
- Tescil belgesinin ve plakanın teslim alınması
Araç Sigortası, Muayene, Vergi ve Rovinieta Yükümlülükleri
Romanya’da tescil edilen araçlar için RCA adı verilen zorunlu mali sorumluluk sigortasının yaptırılması gerekir. RCA, sürücünün kusurlu olduğu bir kazada karşı tarafa verilen bedensel ve maddi zararların poliçe kapsamında karşılanmasını sağlar. Sigortasız araç kullanılması para cezasına, tescil belgesinin alınmasına ve aracın trafiğe çıkmasının engellenmesine yol açabilir. Kasko niteliğindeki CASCO sigortası ise isteğe bağlıdır ve aracın kendi hasarlarını poliçedeki şartlara göre güvence altına alır.
Araçların geçerli teknik muayenesinin, yani ITP kaydının bulunması da zorunludur. Ayrıca araç sahibinin ikamet ettiği belediyeye yıllık taşıt vergisi ödenir. Romanya’daki ulusal yolları ve otoyolları kullanan araçlar için elektronik yol kullanım belgesi olan rovinieta alınmalıdır. Rovinieta şehir içindeki her yol için değil, ücret kapsamındaki ulusal yol ağı için gereklidir ve plaka üzerinden elektronik olarak kontrol edilir.
| Yükümlülük | Açıklama |
|---|---|
| RCA | Zorunlu trafik sigortası |
| ITP | Periyodik teknik araç muayenesi |
| Yerel taşıt vergisi | Aracın kayıtlı olduğu belediyeye ödenir |
| Rovinieta | Ulusal yollar ve otoyollar için yol kullanım ücreti |
| CASCO | İsteğe bağlı araç hasar sigortası |
Türkiye’den Getirilen Araç Romanya’da Kullanılabilir mi?
Türkiye plakalı bir aracın Romanya’ya geçici olarak getirilmesi ile aracın kalıcı olarak Romanya’ya ithal edilmesi aynı işlem değildir. Türkiye’de yerleşik olan ve Romanya’ya geçici süreyle gelen kişiler; geçerli tescil belgesi, sürücü belgesi ve Romanya’da geçerli trafik sigortasıyla aracı kullanabilir. Türkiye plakalı araçlar bakımından yeşil kart veya Romanya’da geçerli sınır sigortası şartlarının giriş öncesinde kontrol edilmesi önemlidir.
Romanya’da sürekli yaşamaya başlayan kişinin Türkiye plakalı aracını süresiz biçimde kullanabileceği varsayılmamalıdır. Türkiye, Avrupa Birliği dışında bulunduğu için kalıcı ithalatta gümrük işlemleri, ithalat KDV’si, RAR uygunluk işlemleri ve Romanya tescili gündeme gelebilir. İkametin Türkiye’den Romanya’ya taşınması kapsamında kişisel eşya olarak getirilen araçlarda bazı gümrük muafiyetleri uygulanabilse de aracın sahiplik süresi ve kullanım amacı gibi şartlar ayrıca incelenir. Bu nedenle aracı getirmeden önce gümrük müşaviri, RAR ve tescil biriminden araca özel bilgi alınması gerekir.
Ehliyet ve Araç İşlemlerinde Sık Sorulan Sorular
Türk ehliyetinin Romanya ehliyetine çevrilmesi için yeniden sürücü kursuna gitmek veya sınava girmek gerekmez. Ancak bu kolaylık, her Türk ehliyetinin otomatik olarak değiştirileceği anlamına gelmez. Ehliyetin geçerli ve doğrulanabilir olması, kişinin Romanya’da yasal ikametinin bulunması ve başvuru dosyasının eksiksiz hazırlanması gerekir. Özellikle ehliyetin geçerlilik süresi dolmadan başvuru yapılması süreci kolaylaştırır.
Araç alımında ise yalnızca satış bedeline odaklanılmamalıdır. Aracın vergi borcu, teknik muayenesi, şasi numarası, hasar geçmişi, mülkiyet belgeleri ve tescil durumu kontrol edilmelidir. Romanya’da ikamet etmeyen kişilerin aracı kimin adına tescil ettireceğini satın almadan önce belirlemesi önemlidir. İşlemler Romence yürütüldüğü için sözleşmelerin içeriği anlaşılmadan imzalanmamalı ve gerektiğinde yetkili bir tercüman veya uzman desteği alınmalıdır.
